| Главная | События | Публикации | Мнения | Авторы | Темы |
| Четверг, 29 июля 2010 | » Расширенный поиск |
![]() Кризис в Туркменистане: возможные сценарии
Внезапная, похожая на результат политического покушения, смерть первого президента Туркменистана Сапармурата Ниязова может радикальным образом изменить политическую ситуацию в Прикаспийском регионе и в Центральной Азии. Давайте рассмотрим основные сценарии будущих событий вокруг Туркменистана. 7.Помимо США и России, возможность для эффективного силового вмешательства в туркменский кризис существует у Ирана. Более того, урегулирование или ограничение «туркменской проблемы» без учета интересов Тегерана представляется маловероятным. В значительной степени именно от позиции Ирана зависит, сформируется или нет в Туркменистане в короткие сроки массовое радикально-исламистское политическое движение. Учитывая возможности Корпуса стражей исламской революции, не раз продемонстрированные в Палестине («стратегия дестабилизации» ХАМАС) и Ираке (шиитское восстание 2004 года), можно не сомневаться, что западные страны дорого заплатят за несогласованное с Тегераном вмешательство в «туркменский вопрос». Благодаря Ирану, миссия эмиссаров афганского Талибана в Туркменистане может быть дополнена организованной миграцией моджахедов из стран Ближнего Востока на туркменские равнины. Боевые группы исламистских радикалов, завербованные в Ираке и Палестине и переброшенные в Туркменистан иранскими «стражниками», легко составят ядро боевых частей нового туркменского «Талибана». И тогда весной 2007 года силам НАТО на самом деле придется туго. Очевидно, Иран попытается использовать появление «туркменской проблемы» в качестве инструмента давления на Вашингтон и его европейских союзников, увязших в Афганистане, как для обеспечения развития иранской ядерной программы, так и для недопущения появления евроатлантических конкурентов на каспийском газодобывающем рынке. Здесь открывается шанс и для новых инициатив России (стремящейся, как и Тегеран, к изоляции Каспийского региона от внешнего мира), для укрепления изоляционистских тенденций в регионе под доминирующим влиянием биполярной российско-иранской каспийской системы. Это предполагает фактически совместный российско-иранский контроль над постниязовским Туркменистаном. 8.Сложнее всего будет реагировать на туркменский кризис Пекину. Нынешняя ситуация создает, казалось бы, уникальный шанс для «китайского прорыва» на Каспий. Однако прямых военно-политических рычагов для этого у КНР нет (а именно такие рычаги необходимы в ситуации с предельным дефицитом времени для принятия эффективных решений). Использование Пекином посреднических услуг Иран или Пакистана в ситуации туркменского кризиса маловероятно: Тегеран и Исламабад будут сейчас думать о своих интересах, об усилении своего влияния в регионе, а уж только потом об интересах «китайских друзей». Поэтому в интересах Китая было бы сейчас максимальное расшатывание стабильности в Туркмении, эскалация кризиса, недопущение его быстрого урегулирования (и, тем самым, включенности Ашхабада в ту или иную зону внешнего влияния). В этом смысле интересы китайцев совпадают с интересами афганского Талибана, также стремящегося к «талибанизации» Туркмении, к расширению зоны нестабильности в Центральной Азии, что позволит ослабить военно-политическое присутствие и влияние в регионе США и НАТО. Режим «недоурегилированности» ситуации в Туркменистане позволит через какое-то время Пекину если не претендовать на роль посредника, то попытаться создать новую коалицию интересов (не исключено, что с участием Казахстана и некоторых других стран бывшей советской Средней Азии), чтобы с ее помощью «асимметрично зайти» на Каспий через туркменский коридор. Диапазон этих тенденций включает в себя: - перспективу создания еще одной «горячей точки» в Каспийском регионе, расширение афганского пространства нестабильности на северо-запад, с выходом на Каспий, - эскалацию религиозного экстремизма (как ответ на многолетнюю ниязовскую тиранию) и «клонирование» модели Талибана, - передел сфер влияния на газовом каспийском рынке (с перспективой нового роста цены на газ на международных рынках), - высокую вероятность использования военной силы заинтересованными участниками геополитической игры, причем, при растущей привлекательности стратегии «первого удара», «первого броска» на Ашхабад. Эта стратегия дает уникальную возможность буквально одним ударом решить вопрос гегемонии в юго-восточном ареале Каспийского региона, с перспективой широкой игры на центрально-азиатском и афганском политическом пространстве. Комментарии (6)
1 1 C Новым годом! Статья хорошая, заставляет думать. Вообще, желаю всем здоровья и благополучия, а потому дарю всем псалом Давида № 40 - "Счастлив тот, кто думает о бедных." По этому поводу в Израиле есть хороший и полезный праздник - "Новый год деревьев", и пословица - "Грех садить неплодовые деревья когда в мире есть голодающие люди." Поэтому возьмите по горсти кедровых и лесных орехов, семян облепихи и боярышника, веток шелковицы и смородины, отвёртку, вилку или нож и с их помощью садите семена и ветки везде где сможете, (в парках, скверах, дачах, по обочинам дорог, во дворе дома и т.д.). Гарантирую долголетие и хороший урожай. А когда деревья состарятся, (ещё при Вашей жизни), и упадут - будут хорошие дрова для камина в новогоднюю ночь и этот скандальный газ будет не нужен. («ҚАЗАҚСТАНДЫҚ ҰЛТ») ДОКТРИНАСЫ ТУРАЛЫ МҰХТАР ШАХАНОВТЫҢ МӘЛІМДЕМЕСІ Осыдан жарты-ай бұрын «Жас Алаш», «Президент және халық», «Қазақ», «Жаңа апта», «Жас қазақ үні», «Қазақстан», «Заман-Қазақстан» газеттерінде және «Abai.kz» сайтында белгілі әдебиет, өнер, ғылым қайраткерлері Ә.Нұрпейісов, М.Әлімбаев, Ш.Елеукенов, М.Мырзахметов, Т.Кәкішев, А.Әшімов, Қ.Медеубеков, Қ.Жұмаділов, Д.Исабеков, Р.Сыздықова, Г.Бельгер, Қ.Мырза-Әлі, Б.Нұржекеев, Қ.Сәрсекеев, С.Сматаев, Ғ.Қабышұлы, Қ.Ысқақ, Т.Медетбек, Қ.Ормантаев, Б.Атабаев, И.Сапарбай, Ғ.Жайлыбай, Н.Нүсіпжанов, М.Ілиясова, А.Қоразбаев, партия басшылары Ж.Тұяқбай, Б.Әбілев, С.Әбділдин, В.Козлов және республикамызда шығатын газет-журналдардың бас редакторлары, зиялы қауым өкілдері, қоғамдық ұйымдар жетекшілері, барлығы 124 адам қол қойған, 5 мыңнан астам халық қолдаған «Қазақстан Республикасының Президенті Н.Назарбаевқа, қазақ халқына, республикамыздағы өзге ұлт өкілдеріне ашық хат» жариялаған едік. Онда бастауын «американдық ұлттан» алатын, бірақ біздің айқайымыздан кейін аты «ел бірлігі» боп көзбояушылықпен өзгертілген «қазақстандық ұлтқа», яғни Қазақстан халқы Ассамблеясы талқылауға ұсынған «Ел бірлігі» доктринасына бұлтартпас дәлелдер арқылы қарсылық білдіргенбіз. Бірақ билік осыншама халықтың қарсылығына құлақ аспай, доктринаны жедел түрде қабылдатып жіберуге күш салуда. Ал доктрина қабылданған сәттен бастап, Америкадағы сияқты бәріміз бір ұлт боп ұйысамыз. Қазақ ұлты республикамыздағы көп этностың біріне айналады. Ұлтқа бөлектену, оның қасиетін, тарихын ардақтау деген мүлде болмайды. «Үш тұғырлы тіл» аясындағы орыс тілі мен ағылшын тілі алға шығады да қазақ тілі бірте-бірте қимыл-қозғалысын тоқтатады. Доктринадағы «мемлекеттік тілді дамытамыз» деген сөздер жұртшылықты алдарқату үшін ендірілген. Себебі «американдық ұлт» идеясы мүлде басқа мақсатты көздейді. Біздің халықтарымыздың мүддесіне кереғар бұл идеядағы ұлт мәселесі әркімнің жеке шаруасына айналады. Егер сол тұста «мен қазақпын», «мен орыспын», «мен ұйғырмын» десеңіз жауапқа тартылуыңыз ғажап емес. Ол туралы Елбасы «Нұр Отан» партиясының кезектен тыс өткен ХІ съезінің баспасөз мәслихатында өзі менсінбейтін мемлекеттік тілде емес, ресми тілде былай деп сездіріп еді: «...мы идем к самоидентификации - быть единым народом Казахстана. Вот, например, американцы состоят из сотни народов и наций, но называются американцами. Никто там не называет друг друга китайцем или корейцем. А твоя национальность - это твое дело... И это правильно. Потому что одна страна должна жить одним народом». Елбасы тағы бір сөзінде: «...бұл идеяны менің ойымша, қазақ тілінде «қазақстандық ұлт» емес, «қазақстандық ел» деп атаған жөн тәрізді» деген болатын. («Егемен Қазақстан», 31-мамыр, 2008 ж.) Осы мәселеге арналған бір өлеңімде мынадай жолдар бар еді: «Қазақстандық ұлтты» мейлі «қазақстандық ел» деңіз, Одан оның мән-мазмұны өзгерер деп сенбеңіз. Құл ететін, құм ететін жігеріңді, місеңді, Тіпті «қазақ елі» деңіз ұлтқа салар кісенді. Аты ғана ізгіліктен елес беріп саналы, Зұлымдығы, кісендігі өз күшінде қалады... Бұл бағытпен ұлтыңызға өзіңіз көр қазасыз, Бірақ әсте ойламаңыз қаламын деп жазасыз. Басталатын төгілген қан, сатылған жер атынан, Ешкім ертең құтыла алмас қатал тарих сотынан. «Қазақстандық ұлт» ақыры «Ел бірлігі» атауына барып табан тіреді. Бұл қауіпті идея туралы Өзбекстан Республикасының Президенті И.Каримов өз елінің депутаттарымен кездескенде былай деді: «Көршімізді «Қазақстан Республикасы» деп айта алмаймын. Себебі Қазақстанның жері, жерасты байлығының 75 пайызы өзге шетел азаматтарының қолына сатылып кеткен. Енді олар «қазақ» деген ұлтты құртып, «қазақстандық ұлтпен» паспорт бермекші. Өздері осындай жағдайда тұрып маған «Орта Азия Одағын құруға қолдау көрсет» дейді. Өз ұлтын жойып жатқан елге мен қалай сенуім керек?» Қазақстан халқы Ассамблеясының «Ел бірлігі» доктринасына қарсы Президентке, қазақ халқына және республикамыздағы өзге ұлт өкілдеріне жолданған ашық хатқа бүгінге дейін 15 мың адамның қуаттап, қол қойғанын жұрттың есіне сала отырып, Қазақстан билігіне мынадай талап қоямыз: Егер билік 2009 жылғы 17-желтоқсанға дейін, құрылымы да, заңдылығы да күмәнді, екінші Парламент роліндегі, әлемнің бірде-бір елінде жоқ Қазақстан халқы Ассамблеясы арқылы ұсынылып отырған, өзінің түпкі негізін «американдық ұлттан» алатын «ел бірлігі» («қазақстандық ұлт») доктринасына тоқтау салмайтын болса, осы жылдың 20-қыркүйегінде Республика сарайында 4 мың адам қатысқан «Мемлекеттік тілді қолдау» акциясында билікке қойылған 10 талапты орындауға, оның ішінде әсіресе мемлекеттік тіл туралы арнайы заң қабылдауға және тәулігіне 24 сағат жұмыс істейтін мемлекеттік тілде телеарна ашуға уәде бермесе, 17-желтоқсанда, яғни, 1986 жылғы Желтоқсан көтерілісіне 23 жыл толған күні, ұлтының, тілінің жойылуына келіспейтін адамдармен бірге аштық жариялаймыз. «Ел бірлігі» доктринасы бүкілхалықтық талқылауға ұсынылып отырғандықтан ол туралы пікір айтуға, қарсылық білдіруге бәріміздің де құқымыз бар. Ал аштық жариялау аясындағы менің жеке басыма тоқталар болсақ, екі рет жүрек талмасын (инфаркт) алған адам ретінде маған бұл шара үлкен қиындық тудыруы мүмкін. Бірақ ұлтымыздың жойылғанын көргенше, оған дейін көз жұма салған әлдеқайда жеңіл емес пе?! Бізбен бірге Бақтыбек Иманқожа бастаған «Желтоқсан рухы» қоғамдық бірлестігінен 30 адам, Бейсенғазы Сәдуұлы бастаған «Желтоқсан ақиқаты» қоғамдық бірлестігінен 20 адам және белгілі тарихшы, филология ғылымдарының докторы Мекемтас Мырзахметов бастаған ғалымдар тобы, Қазақстанның халық қаһарманы желтоқсан құрбаны Қайрат Рысқұлбековтың анасы Дәметкен Асанбаева мен желтоқсан құрбаны Ләззат Асанованың анасы Алтынай Асанова бастаған аналар тобы да аштық жариялауға отырмақ. Аштық жариялаушылар тізімі 17-желтоқсанға дейін жалғаса бермек. Жуырда, Астанада, ел рухын асқақтату мақсатында «Қазақ елі» монументі ашылды. Жағымпаздар оны Франциядағы Эйфель мұнарасынан да биік қойып, мадақтап жатты. «Қазақ елі» монументінің басқы бетіне, соңғы кездері қайта-қайта мәңгілік Президенттікке ұсынылып жатқан Н.Назарбаевтың ғана түр-тұлғасы сомдалған. Қалғанының бәрі аты-жөні белгісіз, символикалық бейнелер. Сонда Президентімізге ұлтымызды жоюға ерекше қайрат көрсеткені үшін және қаншама жыл бойына, өркениетті елдердегідей, мемлекеттік тіл туралы арнайы заң қабылдауға жігерлі түрде қарсы шығып келгені үшін осындай ескерткіш орнаттық па? Бірақ «Қазақ елін» Әбунасыр әл-Фарабисіз, Сұлтан Бейбарыссыз, сол ескерткіш маңындағы қоқысқа апарып тасталған Керей мен Жәнібексіз, Абылайхансыз, Исатай-Махамбетсіз, Абайсыз, Ахмет Байтұрсынұлысыз елестету мүмкін бе? Жағымпаздықтың да шегі, шеті болуы керек еді ғой. Қазіргі кезеңде қазақ перзенттерінің алдында үш-ақ жол қалған сияқты. Бірі - қазақ ұлтының және республикамыздағы өзге аз ұлт өкілдерінің тілін, рухын жоюға алып баратын «ел бірлігі» («қазақстандық ұлт») доктринасын шамасы жеткенше мадақтап, ТЖ-лықпен, яғни биліктің «табанын жалаумен» айналысу. Екінші жол - «сен тимесең мен тимен бадырақ көз» деген бағыт ұстанып, жеке мүддесін ғана ту етіп, аузына су толтырып алғандай, үнсіз, тілсіз отыру. Үшінші жол - басына төнер қауіп-қатерге қарамай қазақ ұлтын, оның рухани парасатын сақтап қалуға күш салу. Елім, ұлтым деп соғар жүрек үшін, бұдан үлкен міндет болмасы айқын. Кәне, кім қай жолға бұрылады? "Абай-ақпарат" www.abai.kz Тути у вас еще по-хлеще!2006 год!Аромат и очарование востока! Забыл дату указать.Сегодня 29 апреля 2010г.Так что с Новым годом! |
Дружба народов. Русские составляют 60-70 % мигрантов из Казахстана в Россию. При этом русские казахстанцы никогда не представляли собой сплочённую массу, единую в своих установках. Как основную причину миграции следует всё же отметить углубление разрыва всех видов связей Казахстана с Россией.
|